Roberto Gonzalez, advocaat en broer van René, over de strijd voor de Vijf

Bert De Belder

Op projectbezoek in Cuba loop ik zaterdag 1 december ook eens langs de Tribuna Anti-Imperialista. Dat is de plek recht tegenover de 'Interests Section' van de VS [1], aan de Malecon (zeedijk), waar de Cubanen regelmatig grote meetings tegen het VS-imperialisme houden.

Ik word er ontvangen door Roberto Gonzalez, broer van René, één van de Vijf Cubaanse anti-terrorismestrijders die al jarenlang onrechtmatig in de Verenigde Staten gevangen zitten. Roberto kent de zaak van de Vijf als geen ander. Hij wijst eerst op enkele juridische kwesties: “De Vijf werden gearresteerd in september 1998, het proces startte in november 2000 en de uitspraak volgde in december 2001. Dan gingen wij, de verdediging, in beroep, waarbij we ons steunden op negen verschillende elementen. In augustus 2005 was er dan de beroemde uitspraak van het Hof van Atlanta, dat stelde dat er in Miami geen eerlijk proces kon zijn voor de Vijf. Uitspraak die nadien trouwens door het voltallige Hof van Atlanta weer teniet werd gedaan.

Roberto Gonzalez

Maar de kwestie van de plaats van het proces was maar één van onze beroepsgronden, er blijven nog acht elementen van ons beroep over. Reken maar eens uit hoeveel jaar daarover nog over en weer kan geprocedeerd worden! Het is duidelijk dat het proces op puur wettelijke gronden nog voor quasi onbeperkte tijd kan aanslepen. De vrijlating van de Vijf zal er dus vooral moeten komen op basis van een politieke campagne, om een politieke beslissing af te dwingen. En daarvoor rekenen we op de solidariteit, onder andere vanuit Europa. In Europa moeten toch wel veel democraten vatbaar zijn voor het argument dat het onredelijk en onrechtvaardig is dat het proces zolang aansleept: meer dan negen jaar na hun arrestatie zitten we nog steeds zonder definitieve juridische uitspraak! In Italië bijvoorbeeld zijn er gevallen van vrijlating gekend wegens het te lang aanslepen van het proces, maar in de VS bestaat er geen wettelijke termijn voor een beslissing van een rechtbank.”

Roberto bedankt uitvoerig de Belgische advocaten, politici en solidariteitswerkers voor hun inzet voor de vrijlating van de Vijf. “Het is belangrijk dat er in Europa mensen zijn die de zaak heel goed kennen en kunnen promoten, want het gaat om een complexe affaire die heel wat uitleg vergt. De VS-blokkade tegen Cuba, die is nog relatief gekend, de VN spreken zich daar al jaren tegen uit. We zouden dat ook moeten kunnen bekomen voor de Vijf.”

Bezoekrecht afdwingen

Buiten de aandacht trekken op de ontiegelijk lange duur van de zaak, willen de Cubanen ook ten volle de weigering van het bezoekrecht voor enkele echtgenotes van de Vijf uitspelen. “Dat is een nobele zaak, waar iedereen zich moet kunnen achter scharen”, vindt Roberto. “En van de echtgenotes moeten we dit uitbreiden naar bezoekrecht voor alle familieleden, en voor algemeen bezoekrecht. Vorig jaar kregen zelfs vijf europarlementairen geen toegang tot de Vijf! In principe hebben ze eens per maand recht op familiebezoek, maar in het begin van hun gevangenschap was dat in realiteit maar om de 6 maand, en tegenwoordig maar eens per jaar! Alleen al die permanente onzekerheid over bezoek is een onrecht. Vandaar dat we in september 2006 met een petitie voor het bezoekrecht zijn gestart. Op de recent gehouden Latijns-Amerikaanse Conferentie van Solidariteit met Cuba, eind oktober in Quito, Ecuador, is opgeroepen om deze campagne te intensifiëren, onder andere met de hulp van personaliteiten.”

Drie dagen geleden had Roberto zijn broer René nog aan de lijn. Die houdt de moed erin, en zei dat er het laatste jaar een lichte verbetering is opgetreden in hun gevangenisregime... Een gevolg van de solidariteitsacties?

Een politiek proces

Ik vraag Roberto of er iets te verwachten valt van het post-Bush-tijdperk, na de presidentsverkiezingen in de VS volgend jaar. “Je kan nooit een VS-regering vertrouwen”, is zijn spontaan en principieel antwoord. Inderdaad, de blokkade tegen Cuba is er ook nooit op verminderd onder Democratische VS-presidenten. “Maar anderzijds kan het ook nooit slechter gaan dan onder Bush”, gaat Roberto voort. “Laten we vooral hard werken aan de vrijlating van de Vijf, dat is de beste garantie om voorbereid te zijn op een eventuele verandering in het beleid van de VS.” Roberto vertelt dat er in de VS nu toch wat begint te bewegen: een betoging met 500 mensen voor het Witte Huis, 70 aanwezigen op het proces in Atlanta, een beginnende aandacht in de pers. “Da's toch compleet onlogisch, niet?” zegt Roberto. “Het zou zogezegd gaan om een super-zaak van spionage en terrorisme. De Amerikanen zouden daarop toch moeten kicken?! Maar neen, je vindt er nauwelijks wat over in de media! Dat zegt genoeg over het politiek karakter van de zaak.”

Zijn er eigenlijk staalharde bewijzen voor de stelling dat het om een politieke zaak gaat, dat er politieke inmenging is in de rechtsgang? “Zo slim zijn ze wel om dat niet zwart op wit te laten blijken”, antwoordt Roberto. “Met één uitzondering: na de uitspraak was de chef van de FBI in Miami blijkbaar zo euforisch, dat hij in het openbaar zei dat 'het hem veel moeite had gekost om Washington ervan te overtuigen de Vijf een proces aan te doen'.”

Roberto herinnert nog aan de planning van de solidariteitsacties: “In 2008 zitten de Vijf al tien jaar achter de tralies. Dat is een goede aanleiding om nog iets extra's te doen, met drie sleuteldata voor acties: moederdag in mei (voor het bezoekrecht), 12 september (de verjaardag van hun aanhouding), en 10 december, de Internationale Dag voor de Mensenrechten. Ook de dag na een nieuwe uitspraak – binnen enkele weken of maanden – willen we dat er overal ter wereld acties zijn. We rekenen op jullie!”