Eerste grote overwinning in de zaak van de Vijf

Op 8 augustus maakte het Hof van Beroep van Atlanta de uitspraak bekend in het beroep in de zaak van Vijf Cubaanse gevangenen in de VS. Het Hof van Atlanta annuleerde unaniem de zware veroordelingen van de Vijf door een rechtbank van Miami in 2001. Een prachtige overwinning, die te danken is aan de aanhoudende strijd van het Cubaanse volk voor de terugkeer van hun kameraden, de internationale solidariteitsbeweging en de volgehouden inzet van de pro deo advocaten.

Katrien Demuynck

Wat vooraf ging

De Vijf, intussen internationaal gekend als de "Cuban Five", trokken midden de jaren '90 under cover naar Miami. Ze infiltreerden er in terroristische anti-Cubaanse organisaties met het doel aanslagen tegen hun land te voorkomen.
Als ze in '98 ontdekt en opgepakt worden volgen 17 maanden van eenzame opsluiting, zonder enig contact met hun familie en met zeer beperkte contacten met de pro deo advocaten die aangewezen waren voor hun verdediging. Het proces dat volgde eind 2000 en dat bijna 7 maanden zou duren, zit vol onregelmatigheden en schendingen van de eigen VS-grondwet. De Vijf werden beschuldigd van intentie tot spionage en één van hen, Gerardo Hernandez, ook nog van intentie tot moord. Dit soort aanklacht is typerend voor een politiek proces. Op die manier moeten geen feiten bewezen worden, enkel de "intentie tot". Hoge Amerikaanse legerofficieren, opgeroepen door de openbare aanklager, getuigden in het voordeel van de Vijf. De openbare aanklager zelf trachtte zonder succes de hoofdaanklacht, intentie tot moord, terug uit het dossier te krijgen vlak voor de jury zich zou beraden, omdat er absoluut geen bewijslast voor was. Toch volgde in juni 2001 een schuldigverklaring op alle aanklachten vanwege de jury, zonder ook maar één bijkomende vraag te stellen, ondanks het torenhoge en complexe dossier. De anti-Cubaanse maffia van Miami kraaide victorie. De plaatselijke chef van het FBI en Basulto, één van de kopstukken van de terroristische netwerken, vielen mekaar voor de camera's om de hals! Enkele maanden later volgde de strafmaat: de Vijf kregen extreem zware straffen tussen 15 jaar en tweemaal levenslang + 15 jaar. Ze werden overgeplaatst naar vijf verschillende hoge veiligheidsgevangenissen, duizenden km van mekaar verwijderd. De pro-deo advocaten die de Vijf verdedigd hadden stonden versteld. Eén van hen verklaarde aan de familieleden van de Vijf dat zijn diploma nog goed was voor de prullenbak, want het recht bleek niet te bestaan.
Onder leiding van Klugh, opnieuw een pro deo advocaat, gespecialiseerd in beroepszaken, besloten de oorspronkelijke advocaten hun cliënten niet in de steek te laten en in beroep te gaan tegen de uitspraak van de rechtbank van Miami.
Op 7 april 2003 legden ze de aanvraag gestoffeerd met uitgebreide dossiers voor aan het Hof van beroep van Atlanta, dat competent is in deze zaak. Op 10 maart 2004 ging uiteindelijk de hoorzitting door. Ze werd bijgewoond door enkele internationale advocaten, waaronder Edit Flamand van het Belgische Progress Lawyers Network. Pas 17 maand later komt de uitspraak.

"De stand is nu 0-0, maar deze opslag is voor ons!"

Was de enthousiaste reactie van Gerardo Hernandez - met een knipoogje naar de Cubaanse base-ball liefhebbers - toen zijn advocaat hem de opmerkelijke uitspraak van het Hof van Beroep van Atlanta kon meedelen. Tegen alle verwachtingen in volgen de drie rechters in beroep unaniem de vraag van de verdediging. De uitspraak van het hof annuleert het vorig proces én de veroordelingen over heel de lijn. In een 93 blz tellend dossier argumenteren de rechters hun beslissing. De essentie: in Miami is geen eerlijk proces mogelijk in een zaak waar Cuba bij betrokken is. Deze uitspraak bevestigt wat de Vijf zelf, hun advocaten en al wie solidair is met hun zaak reeds jaren herhalen tegenover de VS-overheid, maar komt deze keer vanuit het rechtssysteem zelf.

Voor het eerst in 7 jaar komt er een opening in de zaak van de Vijf. Hun families kunnen hun vreugde niet op. Toch is de strijd nog niet gestreden. De VS-overheid heeft nog een mogelijkheid tot beroep tegen de uitspraak tot 30 augustus. Die termijn kan op vraag van de aanklager nog eens verlengd worden. Ze kunnen daarbij een herziening van het vonnis vragen door het volledig, 11-tallig college van rechters in het hof van beroep van Atlanta, of ze kunnen naar het Hoogste gerechtshof trekken. De advocaten van de Vijf achten het echter onwaarschijnlijk dat dit door de betroffen rechtbanken aanvaard wordt. Het verdict is uitzonderlijk sterk gedocumenteerd. Gezien het om een erg gevoelige kwestie gaat is het ongetwijfeld overlegd met het volledig team van rechters dat aan het Hof van beroep verbonden is. Rest dan nog de mogelijkheid van een nieuw proces in een andere plaats dan Miami. Of de openbare aanklager hiertoe overgaat zal alles te maken hebben met de druk die de anti-Cubaanse maffia uitoefent. Het is natuurlijk nog maar de vraag of de openbare aanklager bereid is om nog eens risico op een blauwtje te lopen. Het gebrek aan bewijslast is reeds overduidelijk op basis van het eerste proces. Gebeten als ze zijn door hun nederlaag voor het Hof van Atlanta deden zowel Basulto als de woordvoerders van de Cuban American National Foundation reeds duidelijke uitspraken: zij willen de Vijf opnieuw laten terecht staan.
De advocaten van de Vijf zetten intussen procedures in om hun cliënten op borgtocht vrij te krijgen. Ze bevinden zich voorlopig enkel in staat van beschuldiging. "Het is schandalig dat deze mensen, die vals veroordeeld zijn in Miami, na al wat ze de voorbije 7 jaar aan onrechtvaardigheden moesten doorstaan, nog steeds, ondanks het verdict, in hoge veiligheidsgevangenissen verkeren" stelt Paul Mc Kenna, advocaat van Gerardo.

Vrijheid voor de Vijf nu!

Cubaans Parlementsvoorzitter Ricardo Alarcon sluit zich aan bij de oproep van de families van de Vijf. Hij roept op om de campagne met volle kracht door te zetten. We moeten gebruik maken van het feit dat de publieke opinie de zaak leert kennen, nu ze eindelijk wat persaandacht krijgt. Elk eerlijk mens die hoort waarover het gaat is bereid om de zaak van de Vijf te steunen. De weg ligt open om de eindmeet, de vrijheid voor de Vijf, te halen!, aldus Alarcon. Hij wijst er ook op dat een mogelijk nieuw proces wel eens het "Nürenberg" van deze VS-regering, hun terroristen en hun handlangers zou kunnen worden. Het verdict van Atlanta toont immers helder aan waarom deze vijf daar aanwezig waren: meer dan 40 jaar van terreur georganiseerd tegen Cuba. Een nieuw proces zou wel eens de hypocrisie van de VS en hun zogenaamde "War on Terror" kunnen blootleggen.
Het is van het grootste belang onze stem te laten horen en de vrijheid van de Vijf te eisen. De prachtige overwinning in het Hof van Atlanta bewijst wat we met een gezamenlijke solidaire inzet in deze campagne kunnen bereiken.

Meer info: www.freethefive.org , www.antiterroristas.cu
Wil je meewerken? Contacteer het Belgisch Free the Five-comité op
Haachtsesteenweg 53, 1210 Brussel, 02/209 23 50 of free-the-five@cubanismo.net