Studentenbeweging in Cuba
"Goed onderwijs garandeert onze vrijheid"

Het communistische Cuba is nooit onbesproken. Het leeft al meer dan veertig jaar onder een VS-embargo, wordt voortdurend bekritiseerd en door enkelen vurig verdedigd. Eén zaak staat echter als een paal boven water en wordt door zowel de UNESCO als de meest rabiate Cuba-haters schoorvoetend erkend: het land heeft een voorbeeldig onderwijssysteem.

Joris Beckers & Herman Loos

Ettianet Diaz Estrabao is een jonge Cubaanse en lid van de jong-communisten (UJC), die in België het lot van vijf Cubaanse politieke gevangenen in de Verenigde Staten bepleit. Als studente was ze actief bij de Federatie van Universitaire Studenten (FEU), het orgaan dat reeds sinds 1922 alle Cubaanse studenten vertegenwoordigt. De kwaliteit van het Cubaanse onderwijs kan ze eenvoudig verklaren.

Ettianet Diaz Estrabao : «De kwaliteit ligt vervat in het basisprincipe van de revolutie, door Fidel Castro uitgesproken: "Zonder onderwijs geen vrijheid". Onderwijs is levensbelangrijk in het voortbestaan van ons systeem. Kennis geeft mensen mogelijkheden en kansen om een vrij leven op te bouwen en maakt hen dus betere mensen.»

Coöperatie

Veto: Hoe ziet het Cubaans universitair onderwijs eruit?
Ettianet : «Hoger onderwijs in Cuba is, net zoals de andere niveaus, volledig gratis. Sinds het begin van de revolutie in 1959 is een groot aandeel van het overheidsbudget naar onderwijs gegaan. Recente hervormingen brachten universitair onderwijs naar het lokale niveau om nog meer mensen toegang te verschaffen en zo het onderwijsniveau van de bevolking op te krikken. Er zijn nu 938 afdelingen met in totaal 300 000 studenten.

Veto: Hoe wordt kwalitatief onderwijs gegarandeerd?
Ettianet: «Er wordt les gegeven in kleine groepen van een twintigtal studenten. Leerkrachten staan dus in rechtstreeks contact met studenten. Curriculum en wijze van examineren zijn centraal georganiseerd en op elk niveau goedgekeurd. Reeds in het begin van de opleiding worden theorie en praktijk voortdurend verweven. Na hun studies hebben studenten dus al voldoende werkervaring. Docenten worden opgeleid in de centrale universiteiten.
«Opleidingen zijn toegankelijk voor alle studenten, op basis van hun kwalificaties tijdens de middelbare school. Er wordt niet met quota gewerkt, omdat we ervan uitgaan dat er nooit genoeg professionals kunnen zijn. Er zijn in Cuba bijvoorbeeld 60 000 artsen, waarvan een deel werkt in ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en Afrika.»

Veto: Hoe werkt de Federatie van Universitaire Studenten?
Ettianet: «Het is een zeer prestigieuze organisatie waar bijna elke student vrijwillig lid van is. Op alle niveaus, van lokaal tot nationaal, worden vertegenwoordigers gekozen die mee het onderwijsbeleid bepalen. De top van de FEU staat dagelijks in contact met de minister van Onderwijs. Het beleid steunt op coöperatie. Geen enkele beslissing wordt genomen zonder rekening te houden met de mening van de studenten. Bovendien zetelen momenteel zeven FEU-leden in het Cubaanse parlement.»

Ideaalbeeld

Ettianet is een intelligente jonge vrouw die met elke vezel van haar lijf gelooft in de revolutie. Ze begrijpt de internationale kritiek niet. "Natuurlijk kunnen elf miljoen Cubanen niet dezelfde mening hebben. Maar alle macht ligt uiteindelijk bij het volk zelf. Net zoals het onderwijs in handen is van de studenten."

Veto: In de VS leven toch heel wat Cubanen?
Ettianet: «De VS doen alles wat in hun macht ligt om Cubanen te verleiden. Er is de Cuban Adjustment Act, die Cubaanse burgers een legaal verblijf in de VS garandeert, terwijl duizenden illegale Mexicanen en Latijns-Amerikanen wegkwijnen in de zuidelijke VS-staten. Daarnaast wordt via propaganda in de media de American dream als een ideaalbeeld voorgehouden. Sommige mensen laten zich hierdoor overtuigen, maar dat is toch een zeer kleine minderheid.

Veto: Lijden studenten onder het embargo?
Ettianet: «Het is geen embargo, maar een blokkade waar iedereen onder lijdt. De moeilijke economische omstandigheden staan de renovatie van schoolgebouwen en de aankoop van materiaal in de weg. Voor studenten is echter vooral de moderne informatica een probleem. Er zijn minder computers dan we zouden willen en internet kunnen we enkel gebruiken via een dure en trage satellietverbinding. De blokkade verhindert een betere verbinding.»

Veto: Hoe past Cuba in de internationalisering van het onderwijs?
Ettianet: «Er zijn programma's voor internationale studenten. Zij komen vooral uit Latijns-Amerika, maar er zijn ook Amerikaanse studenten. Zij ontvangen gratis onderwijs op voorwaarde dat ze daarna in hun werk de ontwikkeling van de bevolking op lokaal vlak stimuleren. Cubaanse studenten trekken zelf ook de wereld in. Zelfs aan Belgische universiteiten kan je dus Cubanen tegenkomen.»

Bron: www.veto.be