Cubanen kiezen nieuw parlement

Katrien Demuynck

Havana. De Cubanen hebben een nieuw parlement gekozen, dat later moet beslissen over de toekomst van de zieke Cubaanse president Fidel Castro. De 81-jarige leider droeg na een zware operatie in juli 2006 de macht over aan zijn broer Raul. Er zijn 614 kandidaten voor 614 zitjes in het nieuwe parlement, allen van de Communistische Partij. De verkiezingsautoriteiten hebben opgeroepen om “massaal” naar de stembus te trekken en hameren erop dat het gaat om “een transparant en democratisch proces”. De Cubanen krijgen wel de raad om te stemmen op alle kandidaten van de kieslijst. Het nieuwe parlement krijgt tot 5 maart om een regering en een staatsleider aan te wijzen.

Tot hier het berichtje in metro van 21 januari '08. Op het eerste gezicht een goed bericht. De verkiezingen in Cuba zijn nieuws. Toch zitten er een aantal addertjes onder het gras, en zelfs enkele regelrechte fouten.

De 614 kandidaten zijn helemaal niet ‘allen van de Communistische Partij'. In Cuba heeft de Communistische Partij grondwettelijk zelfs niet het recht om kandidaten voor te stellen. Eigenlijk zou je het Cubaanse systeem, als het op verkiezingen aankomt, een nul-partijensysteem kunnen noemen. In Cuba zijn de kandidaten voor het parlement voor minimum de helft rechtstreeks door de kiezers vanuit de wijken voorgedragen. De rest wordt voorgedragen door de sociale organisaties. Het is de vakbond die deze kandidatencommissies voorzit. Om aan de 614 kandidaten voor het nationale parlement te komen werden meer dan 2 miljoen mensen geraadpleegd. Een mooie oefening in democratie. Het gaat dus letterlijk om kandidaten van het volk. Ongeveer twee derden van de verkozenen voor het parlement zijn effectief lid van de Communistische Partij. Maar er zitten evengoed zo'n 200 niet partijleden tussen. Een partijkaart is absoluut geen voorwaarde om kandidaat volksvertegenwoordiger te zijn of om verkozen te worden.

In Cuba kan je dus gaan stemmen voor de mensen die je zelf op de lijst gezet hebt. Natuurlijk zul je niet iedereen persoonlijk kennen, maar je kan ervan uitgaan dat de andere kandidaten evengoed gescreend zijn als diegenen die in jouw wijk voorgesteld zijn. Vandaar dat gevraagd wordt om alle kandidaten gelijk te ondersteunen met een kopstem. In feite zou je dit kunnen zien als een vertrouwensstem voor het hele systeem van volksvertegenwoordiging. Stemmen is geheim in Cuba, het is dus afwachten welk percentage van de meer dan 8 miljoen kiezers die vertrouwensstem heeft willen geven. Er is in elk geval massaal gestemd gisteren in Cuba. Hoewel stemmen er niet verplicht is trokken zo'n 95% van de kiesgerechtigden naar de stembus.

Zeker is alvast dat in het nieuwe parlement zo'n 42% vrouwen zullen zetelen (6 e plaats op wereldniveau). Ongeveer 61% van de parlementairen is geboren ná de revolutie en 63% zijn nieuwkomers in het parlement.

Binnen enkele weken, de datum is intussen bijgesteld op 24 februari, kiest dat nieuwe parlement de staatsraad en zijn voorzitter en de ministerraad, die samen de Cubaanse regering vormen. Tot zolang nog dus voor wie nieuwsgierig is of Fidel terug president wordt. Misschien nog dit. Het artikel zegt dat Fidel de macht overdroeg aan zijn broer Raul. Juister zou zijn om te vermelden dat Raul, verkozen tot vice-president, bij het ziekvallen van de president diens functies overnam. En nog juister zou zijn erop te wijzen dat de leiding in Cuba in de praktijk collectief opgenomen wordt.