Wie is Cubaans dissident Elizardo Sánchez?

Katrien Demuynck

Regelmatig komen er berichtjes over mensenrechtenschendingen op Cuba vanwege de Cubaanse Commissie voor Mensenrechten en Nationale Verzoening, CCDHRN. Alvorens de CCDHRN als een betrouwbare bron te citeren is het nuttig om eens even te kijken om welke organisatie het gaat. Het is misschien niet zo'n goed idee om ervan uit te gaan dat alles wat ‘illegaal' is in Cuba wel OK zal zijn…

De CCDHRN werd opgericht in 1987 door Elizardo Sánchez Santa Cruz.
Elizardo Sánchez wordt politiek actief in 1959, wanneer hij militant wordt van de PSP (Partido Socialista Popular, de toenmalige communistische partij in Cuba), één van de politieke krachten achter de Cubaanse revolutie. Hij werkt een aantal jaren op het revolutionaire ministerie van Buitenlandse Zaken, tot hij zich in 1966 in het marxisme gaat verdiepen en prof wordt aan de universiteit van Havana. Zijn bijnaam daar is Elisoviet, wegens zijn uiterst linkse standpunten. Later zal hij zelfs deelnemen aan de ‘microfracción' die de leiding van de revolutie “een klein-burgerlijke elite die de socialistische weg van de revolutie in gevaar brengt” noemde. Met andere woorden: de revolutie was niet links genoeg… De ‘microfracción' gaat samenzweren tegen de overheid. In die zelfde periode wordt Elizardo ook informant voor de CIA. Dat blijkt uit getuigenissen van CIA agente Martha Frayde Barraqué.

In de jaren '80 zorgt de agressieve Cuba-politiek van Ronald Reagan voor een nieuwe bloei (lees financiering) van allerhande “dissidente” organisaties. Elizardo verdwijnt enkele jaren achter de tralies wegens samen heulen met de vijand, een strafbaar feit dat ook in al onze westerse wetboeken voorkomt. Als hij in '85 vrijkomt versterkt hij zijn relaties met de VS-vertegenwoordiging in Havana nog. Hij gaat er wekelijks een aantal keren op bezoek en is actief in het Cubaanse Mensenrechtencomité van een andere “dissident” Ricardo Bofill. Tot ze het oneens worden en Sánchez zijn eigen CCDHRN opricht.

Vanaf 1989, met de val van het Oostblok, gaan de VS in hogere versnelling om het communistische buurlandje klein te krijgen. In 1991-92 gaat Elizardo nog eens voor een jaar de gevangenis in. Hoewel hij steeds verklaard had zich niet met politiek – enkel met mensenrechten – te willen inlaten, richt hij als hij terug vrijkomt het ‘Project Sociaal-Democratisch Programma' op. Dan toch maar een partij om een stukje van de macht mee te pikken bij een mogelijks nakende ineenstorting van het Cubaanse regime?

Vanaf '96 beginnen de promotiereizen naar Europa en de VS. Overal legt hij actief contacten met de anti-Cubaanse politiek. Eén van de opmerkelijke sponsors van zijn toch sociaal-democratisch project is de uiterst rechtse Spaanse premier Aznar. In Miami ontmoet hij de leiding van de FNCA. Deze extreem-rechtse Nationale Cubaans-Amerikaanse stichting, die niet vies is van een beetje dood en terreur als het over optreden tegen Cuba gaat, werd ook al opgericht door Reagan. In ‘98 en ‘99 toert Elizardo weer in Europa rond. Het legt hem geen windeieren. Overal haalt hij fondsen binnen voor zijn contrarevolutionaire activiteiten onder de mom van mensenrechten. Terwijl de Cubanen de hardste jaren van de Amerikaanse economische blokkade doorworstelen, deelt Elizardo Sánchez dollars en cadeautjes uit, verkregen bij diezelfde Amerikaanse overheid. Inderdaad, Sánchez krijgt o.a. ondersteuning via de US/AID. Van die contacten en sponsoring tussen Sánchez en VS-instanties zijn pakken bewijsstukken gepubliceerd in het boek ‘El Camajan'.
Sánchez onderhoudt intussen vanuit Cuba zijn familie in Miami, voorwaar de omgekeerde wereld.

In 2001 ontmoet hij in de VS Otto Reich, toenmalig vice staatssecretaris voor buitenlandse zaken, bevoegd voor (Latijns-)Amerikaanse aangelegenheden. Reich is een sluitstuk in de agressieve anti-Cuba politiek van Bush.
In 2003 kwam echter nog een veel bedenkelijker gegeven aan het licht, tenminste als je Cubaans dissident bent. Tussen 1997 en 2003 bleek Elizardo dubbelagent voor de Cubaanse veiligheidsdiensten te zijn geweest. Hij schrok er niet voor terug aan het Cubaanse regime gegevens door te spelen over zijn collega's dissidenten… Merkwaardig toch dat niet meer mensen zich vragen stellen bij deze man en zijn organisatie.