EU – Cuba: op weg naar een normalisering van de relaties?

Op 26 mei 2008 vond er in het Europees Parlement een activiteit plaats waarop wij, als Belgische solidariteitsbeweging met Cuba, niet konden ontbreken. De “Vriendschap- en solidariteitsgroep met het Cubaanse volk” binnen het Europese Parlement en Grupo Sur, een netwerk van Europese NGO's in solidariteit met Cuba (en andere ontwikkelende landen), organiseerden er een conferentie met als onderwerp “ De normalisering van de relaties tussen de Europese Unie en Cuba en de veranderingen binnen het domein van de ontwikkelingssamenwerking.” Ongeveer 200 mensen waren naar Brussel afgezakt om deel te nemen, waaronder Europarlementairen van zowat alle politieke strekkingen, ambassadeurs en diplomaten van verschillende Latijns-Amerikaanse en Afrikaanse staten, ambtenaren van Europese instellingen en leden van nationale en Europese solidariteitsorganisaties binnen het netwerk van de Grupo Sur. Iniciativa Cuba Socialista was, met 10 deelnemers, sterk vertegenwoordigd.

De Conferentie bestond uit twee onderdelen. In de voormiddag analyseerden we de rol van Cuba binnen de Zuid/Zuid samenwerking. Dokter Yoandra Muros , Vice-rector van het ELAM (Escuela Latinoamericana de Medicina), de Latijns-Amerikaanse school voor Geneeskunde te Havana, overdonderde ons met cijfers en voorbeelden die de actieve positie van Cuba, binnen het kader van de strijd voor het behalen van de Milleniumdoelstellingen maar ook in humanitaire hulp na natuurrampen en conflicten, bevestigt. Een afgestudeerde dokter van het ELAM, de charismatische Dr. Luther Castillo, van de Garifuna etnie uit Honduras, gaf een vurig relaas over de invloed die de Cubaanse solidariteit op zijn leven en dat van vele medestudenten heeft gehad. Als arme jongeman, bovendien Garifuna, was het helemaal niet evident dat hij dokter is kunnen worden. « De solidariteit van Cuba laat toe dat de dromen van de armen realiteit worden » verklaarde hij.

Het Cubaanse solidariteitsvirus heeft hem blijkbaar grondig te pakken. Want vandaag is hij Directeur van het éérste hospitaal ooit, binnen de Hondurese Garifuna- gemeenschap. De Malinese Minister van Volksgezondheid Ibrahim Omar Touré gaf enkele duizelingwekkende cijfers ivm moeder- en kindersterfte in zijn land, sinds ze kunnen rekenen op Cubaanse dokters en onderstreepte het belang van driehoeksontwikkelingssamenwerking. Zo staat in Mali Cuba in voor de know-how en aanvoer van experten terwijl Venezuela en Zuid-Afrika het project financieren.

In de namiddag analyseerden de sprekers de normalisering van de relaties tussen de EU en Cuba en de verwachte impact ervan op het welzijn van heel wat mensen, zowel de Cubaanse bevolking, maar ook die van andere ontwikkelingslanden. Met betrekking tot de driehoeksontwikkelingssamenwerking zou de EU in samenwerking met Cuba, inderdaad bergen kunnen verzetten. Eurocommissaris voor Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp Louis Michel hield een opvallend sterk pleidooi voor een normalisering van de huidige relaties. De eerste voorwaarde daartoe is dat de sancties, opgelegd in 2003, voor eens en altijd moeten verdwijnen. Deze sancties vormen het eerste obstakel naar een normalisering toe. Daarna kan de 'Common Position' tegenover Cuba aangepakt worden, een Europese afspraak die de relaties met Cuba aan voorwaarden onderschikt. De belangrijkste concrete boodschap van de Conferentie was dan ook, dat tijdens de Europese Raad van 16 en 17 juni 2008 de sancties voorgoed moeten opgeheven worden. Alle sprekers van het panel argumenteerden dat een normalisering zowel in het voordeel van Cuba als van de EU speelt. De Europese Unie zit momenteel met een gigantisch imagoprobleem en zou via een onafhankelijk buitenlands beleid naar Cuba toe, haar imago kunnen bijstellen en zeker en vast op meer sympathie kunnen rekenen bij Latijns-Amerikaanse staten.

Ik ben 's avonds terug huiswaarts gekeerd met goede hoop dat de Europese Raad het positieve en eerlijke discours van Commissaris Louis Michel zal volgen en de sancties zal opheffen. Deze zaak wordt ongetwijfeld vervolgd. In ieder geval broeit er iets en bestaat er binnen de Europese beleid een consensus dat het dringend tijd wordt voor een nieuw tijdperk in de Cubaans-Europese relaties.